fbpx
pl
Wróć do listy
Eksperci radzą Tłumaczenia ustne

Powiedz mi to po naszemu! Tłumaczenia ustne w praktyce

Choć wiele rozmów dwustronnych, spotkań w szerszym gronie czy dużych, międzynarodowych konferencji nie mogłoby się bez nich odbyć, tłumacze ustni zazwyczaj pozostają w cieniu. Mają niezwykły dar do języków i szkolą się latami, by zadbać o to, aby wszyscy bez przeszkód mogli się zrozumieć.

Są obecni zarówno podczas publicznych wystąpień, jak i poufnych rozmów prowadzonych w zaciszach gabinetów. Dzięki nim uczestnicy wiedzą, co powiedział zagraniczny rozmówca lub prelegent, a osoba mówiąca, nawet dobrze znając obcy język, nie musi się zastanawiać jak ująć w nim niuanse swojej wypowiedzi. Doświadczony tłumacz bez problemu wychwyci wszelkie detale, aluzje i nawiązania kulturowe, w czym nie przeszkodzi mu lokalny akcent mówiącego. Będzie umiał przekazać je tak, by zrozumieli go słuchacze.

Chwila przerwy dla tłumacza

Istnieje kilka metod tłumaczenia ustnego, a każda z nich jest wykorzystywana w innej sytuacji. W czasie uroczystych wystąpień, spotkań biznesowych, czy czynności w kancelariach prawnych najczęściej stosuje się tzw. tłumaczenia konsekutywne. Polegają one na tym, że tłumacz słucha i czeka, aż mówca zrobi przerwę, podczas której będzie można przetłumaczyć to, co zostało przed chwilą powiedziane.

Nie jest to proste, ponieważ niekiedy trzeba zapamiętać i powtórzyć całkiem długie, nawet kilkuminutowe fragmenty. W takich sytuacjach tłumacz polega na swoich notatkach, w których za pomocą różnego rodzaju symboli i skrótów zapisuje sobie główne elementy wypowiedzi źródłowej. Nie tłumaczy jej więc słowo po słowie, lecz interpretuje ją i wyciąga wszystkie istotne fakty oraz idee mówcy, a następnie przekłada je na język docelowy.

Co ciekawe, nie jest tu stosowany żaden oficjalny sposób notacji. Dwóch tłumaczy zapisze sobie to samo zdanie w odmienny, indywidualnie wypracowany sposób, który ułatwi każdemu z nich szybkie odtworzenie poszczególnych treści. Dlatego, zwłaszcza w przypadku spotkań biznesowych, w których dodatkowo występuje specyficzne słownictwo branżowe, ważne jest to, aby tłumacz mógł wcześniej zapoznać się z tematyką i odpowiednio się przygotować. Trzeba też pamiętać, że taki sposób tłumaczenia podwaja czas wypowiedzi.

To samo miejsce i czas

Drugim sposobem, stosowanym najczęściej podczas konferencji i wystąpień publicznych, jest tłumaczenie symultaniczne. Odbywa się ono równolegle do wypowiedzi mówcy. Tłumacze siedzą w dźwiękoszczelnych kabinach, a zaproszeni goście otrzymują bezprzewodowe zestawy słuchawkowe, dzięki którym słyszą przekład w wybranym przez siebie języku.

Nie jest to jednak regułą, ponieważ podczas różnego rodzaju rozmów biznesowych czy też międzypaństwowych, odbywających się najczęściej w cztery oczy, możemy spotkać się z tzw. tłumaczeniem szeptanym. To także jest tłumaczenie symultaniczne, ale odbywa się bez żadnego sprzętu, a tłumacz siedząc obok słuchającego, po cichu mówi mu do ucha to, co powiedział rozmówca.

Choć z pozoru wydaje się to proste zadanie, to tłumacze muszą mieć podzielną uwagę i nerwy jak ze stali. W czasie pracy trzeba jednocześnie słuchać mówcy, analizować jego wypowiedź, przetwarzać ją na język docelowy, a następnie poprawnie wypowiadać, przekazując teść słuchającym. Jest to bardzo obciążające dla organizmu, dla tego też tłumacze symultaniczni zawsze pracują w parach i zmieniają się co ok. 20–30 minut. Każdy z nich, podczas swojej zmiany przetwarza średnio 130 do 180 słów na minutę.

Czas pracy nie jest tu przypadkowy i został także potwierdzony naukowo. Badania wykazały, że po 30 minutach takiego tłumaczenia znacząco wzrasta ilość popełnianych błędów i możliwych przekłamań. Jest to wynikiem przeciążenia umysłu i nieustannym wpływem stresu na organizm. Z tego też powodu zawód tłumacza symultanicznego, pod względem poziomu stresu i natężenia koncentracji, plasuje się na drugim miejscu, zaraz po cywilnym kontrolerze lotów.

Czytaj również

O co zapytać biuro tłumaczeń zanim zlecę tłumaczenie?
O co zapytać biuro tłumaczeń, zanim zlecę tłumaczenie?

Gdy w grę wchodzą najważniejsze dokumenty i materiały wpływające na wizerunek firmy, optymalny wybór dostawcy usług tłumaczeniowych staje się bardzo ważny. Na rynku działa wiele firm oferujących tłumaczenia. Wyjaśniamy o co zapytać biuro tłumaczeń, aby dobrze wybrać usługodawcę. 5.0 03

Tłumaczenie maszynowe oparte na sieciach neuronowych to gorący temat, szczególne w przypadku skomplikowanej gramatyki i składni języka polskiego.
Czy dla trudnego języka, jakim jest polski, sprawdzi się tłumaczenie maszynowe?

Tłumaczenia maszynowe oparte na sieciach neuronowych to gorący temat, szczególne w przypadku języków o skomplikowanej składni i gramatyce – tak, jak w przypadku języka polskiego. Case study zaprezentowane na konferencji LocWorld37 pokazało możliwość skutecznego biznesowego zastosowania neuronowych tłumaczeń maszynowych z języka angielskiego na polski. 5.0 03

pl